ارگ بم

ارگ بم یکی از مهم ترین و پر ارزش ترین آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری ایران است که در استان کرمان واقع شده است.این بنا یک دژ بزرگ و وسیع است که در سال های ۵ پیش از میلاد مسیح تا ۱۸۵۰ پس از میلاد مسیح استفاده می شده و پس از آن به دلیل نا معلومی استفاده از آن متوقف شده است.

این بنا و مجموعه تاریخی با توجه به بزرگی و عظمت ارگ آن به طور کلی ارگ بم نامیده می شود و در مسیر جاده بزرگ و تاریخی ابریشم واقع شده است.ارگ بم مرتفع ترین نقطه این دژ نیز محسوب می شود.در سال ۱۳۸۲ زمین لرزه شدیدی کرمان و این ارگ را لرزاند که باعث شد این مجموعه تاریخی به حد زیادی آسیب ببیند.

این بنا به شماره ۵۱۹ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.همچنین بم و تمامی فضاهای فرهنگی اطراف آن در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

معماری ارگ بم کرمان
معماری ارگ بم کرمان

معماری ارگ بم

ارگ بم در مرکز دژ عظیم بم قرار دارد که این مجموعه از مصالحی همچون خشت خام, تکه سنگ ها, آجر, گل رس و کاه و تنه درخت نخل بهره برده شده است.دور تا دور این بنا دیوارهایی با ارتفاع حدود ۷ متر و طول ۱۸۱۵ متر قرار گرفته اند.زیربنای این مجموعه نیز چیزی حدود ۱۸۰ هزار مترمربع است.

مجموعه ارگ بم دو بخش اصلی حکومتی و رعیت نشین دارد که از یکدیگر جدا و هر کدام ویژگی های خاص خودش را دارد.بخش ویژه افراد معمولی یا همان رعیت ها در هر طرف بخش حکومتی قرار گرفته است و ساختمان ها و امکانات عمومی مانند مدرسه ها و بازار و خانه ها قرار دارند. تعداد این خانه ها بالغ بر ۴۰۰ مورد است.

خانه های این مجموع ۳ نوع متفاوت دارد نوع اول ویژه اعیان نشین ها که خانه هایی با وسعت زیاد و ایوان و چندین اتاق, خانه های ویژه افراد متوسط نیز خانه هایی با ۲ تا ۵ اتاق  و خانه هایی ویژه افراد فقیر با وسعت کمتر و اتاق های کمتر.در بخش رعیت نشین این ارگ خانه هایی نیز بسیار مجلل و با اتاق های بسیار نیز وجود دارند که حیاط و طویله و ایوان هایی بزرگ دارند که تعداد آن ها نیز بسیار محدود بوده است.از نمونه های این نوع خانه ها می توان به خانه های سیستانی ها و یهودیان اشاره کرد.

بخش حکومتی نیز از بخش هایی همچون دژهای نظامی, عمارت وسیع چهار فصل که در واقع یک مجموعه ای از قصر و سه طبقه حکومتی است, سرباز خانه, چاه آب با ۴۰ متر عمق و یک اصطبل با کنجایشی حدود ۲۰۰ اسب تشکیل شده است.

ارگ بم
ارگ بم

ارگ بم در این مجموعه از نظر نظامی موقعین بسیار خوبی دارد و در مرکز منطقه محافظت شده قرار دارد و در جای جای این مجموعه و اطراف ارگ حدود ۷۰ برج نیز قرار دارند که اهمیت نظامی داشته اند.

سازه های و بخش های بی نظیر این مجموعه به وضوح زیبایی معماری ایرانی را به رخ می کشد که توسط یک استاد تمام عیار در زمینه بنایی به اجرا در آمده است.خشت های این سازه بسیار خاص هستند و جالب است بدانید خشت هایی که امروزه برای مرمت و تعمیر این بنا استفاده شده است به کیفیت خشت های قدیمی آن نیست!

دلیل شهرت ارگ بم بخاطر ساخته شدن آن با خشت های کوره ندیده است که با توجه به همین موضوع بزرگ ترین سازه خشتی جهان نامیده شده است.در این سازه برای هدایت باد به داخل ساختمان ها از بادگیرها استفاده می شده است که تاثیر زیادی در خنک شدن فضا در فصل تابستان داشته است.

ساخت این بادگیرها با توجه به وسعت و بزرگی سازه های انجام می شده است و در فصول تابستان در مسیر این بادگیرها حوضچه هایی قرار داشته است که گرد و خاک را می گرفته تا وارد عمارت نشود.درون ارگ بم یک ورودی برای داخل شدن به ارگ بم وجود دارد که با توجه به نوع ساخت آن را می توان به دوره ساسانیان نسبت داد که البته خود مجموعه ارگ بم مشخص نیست مربوط به چه دوره است !

دو برج در دو طرف این مجموعه را به احتمال زیاد و با توجه به گفته باستان شناسان در دوره صفویه ساخته اند .در زمان ورود اسلام نیز دو مسجد و سک حسینیه در این مجموعه ساخته شده است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *